Category Archives: Sztuka polska

Rzeżba w czasie II wojny światowej i jej twórcy.

Nurtem rzeźby z Europy Zachodniej była rzeźba organiczna, ekspresyjna i abstrakcyjna. Bardzo bogatym dorobkiem legitymuje się Gustaw Zemła, twórca kilku znakomitych pomników oraz rzeźb mniejszego rozmiaru(na przykład pomnik papieża Jan Pawła II w Krakowie lub poety Władysława Broniewskiego w jego rodzinnym Płocku, rzeźby ofiar zagłady w Oświęcimiu). W brązie oraz w innych materiałach pracuje Adam Myjak, twórca cykli rzeźb o poetyckich tytułach(„Sny”, „Zamieranie”), związane one są najściślej z postacią człowieka. Myjak stworzył też serię „Głów” o rysach silnie zdeformowanych przez chropowatą powierzchnię. Miały one wyrażać dramat i cierpienie ludzkiej egzystencji. Bardzo podobny wyraz mają wizerunki całych jego postaci. Dzieła Aliny Szapocznikow to wyraz jej zainteresowania ludzkim ciałem i jego proporcjami, w dość uproszczonych formach. Szapocznikow krech życia artystka zrezygnowała z dawnego tworzywa, cementu, na rzecz tworzyw sztucznych. W ostatnich latach życia pracowała również nad serią dzieł nazwaną „Zielnik”, które wyraz więcej prawdy o losie człowieka niż jakiekolwiek inne dzieło poczęte z wyobraźni artysty i wykonane w trwałym materiale. Sztuka Aliny Szapocznikow sięga głęboko w tajemne głębie najbardziej osobistych i przejmujących doznań człowieka.

Antoni Rzęsa i Magdalena Abakanowicz.

Antoni Rzasa, wspaniały i wybitny rzeźbiarz tworzył głównie rzeźby sakralne oraz grupy figuralne z powtarzającym się tematem macierzyństwa(liczne ukrzyżowania, Piety). Posługiwał się z reguły jednym klocem drewna, dostosowując formę dzieła do naturalnego kształtu pnia i gałęzi. Drewno uzupełniał niekiedy elementami z żelaza, wykutymi w kuźni. Antoni Rzasa w swojej pracy stosował tylko najprostsze narzędzia, co sprawiało, że jego postacie były pełne prostoty, wiernie oddające harmonię i niebywałą lekkość prezentowanych rzeczy. Inne dzieła odznaczały się również liryzmem, wielka ekspresją i doniosłością. Jedna z cech twórczości Rząsy jest pozostawianie na powierzchni swych arcydzieł wyraźnych śladów narzędzi: siekierki, noża i dłuta. Magdalena Abakanowicz specjalizowała się w sztuce tkactwa. Jej tkaniny cechuje dwuwymiarowość, struktury przestrzenne złożone z elementów przeplatanych ręcznie z barwionego sizalu i zszywane w wielkie w struktury jeszcze większe. Abakanowicz pracuje w różnych materiałach: w kamieniu, brązie, drewnie, jednak jej najznakomitsze prace wykonała z surowych materiałów tekstylnych. Abakanowicz wykonała długie serie niezwykle podobnych i okaleczonych postaci. Dzieła Magdaleny Abakanowicz eksponowane są na całym swiecie.

Maria Jarema i Tadeusz Brzozowski

Maria Jarema przed wojną studiowała rzeźbę, już wtedy pociągało ja malarstwo, któremu w późniejszym okresie swojego życia poświęciła większość swojego życia. Swoje zainteresowania kierowała ku mocnym, wyrazistym formom nawiązującym do kształtów organicznych organicznych późniejszym okresie malowała już tylko obrazy abstrakcyjne. W swoich cyklach „Penetracje”, „Filtry” i dała wyraz jakby przemieszczania się w przestrzeni różnych przedmiotów. Przed jej obrazami stajemy porażeni wielką i niezwykła swobodą malarską, widzimy różnorakie formy w wersji upoetycznionej, wyrazistej, pieknej ze względu na prosty sposób wyrazu. Natomiast Tadeusz Brzozowski również był związany z Krakowem. Pracował z Kantorem w Teatrze Niezależnym. W pierwszych latach po wojnie malował obrazy figuratywne o zwartej, uproszczonej, i niezwykle wyrazistej formie(np. Prorok). W latach następnych zaczął nawiązywać do szeroko pojętej abstrakcji. Jego obrazy zaczeły stawać się zbudowane z rozległych smug, pól i intensywnych barw. Występują tez w jego twórczości silnie napięte formy, które zdaja się pulsować jak żywe. Brzozowski przez kilka nawet lat pracował nad niektórymi obrazami czyli zupełnie przeciwnie do pozostałych twórców obrazów abstrakcyjnych.